Οι Πανελλήνιες είναι μια απαιτητική περίοδος όχι μόνο για τους μαθητές, αλλά και για τις οικογένειές τους. Οι γονείς θέλουν να στηρίξουν το παιδί τους, να το ενθαρρύνουν και να το βοηθήσουν να μείνει συγκεντρωμένο. Ωστόσο, ακόμη και μια ερώτηση που γίνεται με καλή πρόθεση μπορεί κάποιες φορές να εκληφθεί ως επιπλέον πίεση.
Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι να αποφεύγονται οι ερωτήσεις, αλλά να δημιουργηθεί ένας τρόπος επικοινωνίας που να βοηθά το παιδί να νιώθει ότι έχει δίπλα του έναν άνθρωπο που το στηρίζει και όχι έναν ακόμη κριτή. Αν το παιδί σας αναζητά και δικούς του τρόπους να διαχειριστεί το άγχος του, μπορείτε να δείτε μαζί το άρθρο μας Πώς να Αντιμετωπίσεις το Άγχος Πριν τις Πανελλήνιες, με πρακτικές τεχνικές ψυχραιμίας και επικέντρωσης.
Πριν μιλήσετε με το παιδί, προσπαθήστε να ακούσετε
Πολλές φορές οι γονείς θέλουν να δώσουν αμέσως λύσεις, π.χ. «Πρέπει να οργανωθείς καλύτερα!», «Διάβασε λίγο περισσότερο σήμερα». Όμως το παιδί μπορεί εκείνη τη στιγμή να χρειάζεται κάτι διαφορετικό: να θέλει να εκφράσει την κούραση, την αμφιβολία ή την ανησυχία του.
Αντί λοιπόν για το καθημερινό «Διάβασες;» μπορείτε να του πείτε «Πώς πήγε το διάβασμα σήμερα;»
Όταν το παιδί «κλείνεται»
Μερικές φορές, όσο προσεκτικά κι αν διατυπώσετε την ερώτηση, η απάντηση θα είναι ένα μονολεκτικό «καλά» ή σιωπή. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάτι πάει στραβά — μπορεί απλώς να μην είναι η στιγμή για να μιλήσει. Μερικά πράγματα που βοηθούν:
- Μην επιμένετε με περισσότερες ερωτήσεις στη σειρά· αφήστε λίγο χρόνο και ξαναδοκιμάστε αργότερα, όχι απαραίτητα την ίδια μέρα.
- Δοκιμάστε μια πιο συγκεκριμένη ερώτηση αντί για γενική — «Ποιο μάθημα σε δυσκόλεψε σήμερα;» αντί για «Πώς πήγε η μέρα σου;».
- Μοιραστείτε κάτι δικό σας πρώτα — «Κι εγώ είχα άγχος πριν τις δικές μου εξετάσεις» — συχνά ανοίγει τον δρόμο πιο εύκολα από μια ερώτηση.
Αποφύγετε τις συγκρίσεις
Οι συγκρίσεις με άλλους μαθητές δεν κινητοποιούν — συνήθως κάνουν το παιδί να νιώθει ότι δεν είναι αρκετό. Αναλύουμε αναλυτικά γιατί συμβαίνει αυτό και πώς να το αποφύγετε στον οδηγό μας Γ’ Λυκείου & Πανελλαδικές: Τι Πρέπει να Γνωρίζουν οι Γονείς, στην ενότητα «Πώς να Σταματήσετε τις Συγκρίσεις με Άλλους Μαθητές». Εδώ εστιάζουμε στο πώς διατυπώνετε ό,τι λέτε — τι να πείτε αντί να συγκρίνετε.
Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για τη συζήτηση
Το ίδιο μήνυμα, ειπωμένο τη λάθος στιγμή, μπορεί να ακουστεί σαν κριτική — ακόμη κι αν δεν είναι. Αποφύγετε να ανοίγετε τη συζήτηση για τις Πανελλήνιες αμέσως μετά από ένα διαγώνισμα ή μια κακή βαθμολογία, όταν το παιδί είναι ακόμη «ζεστό» και ευάλωτο. Αποφύγετε επίσης τις ώρες πριν τον ύπνο, όπου η κόπωση μεγαλώνει κάθε ένταση, καθώς και τη συζήτηση μπροστά σε αδέρφια ή άλλα μέλη της οικογένειας, όπου το παιδί μπορεί να νιώσει ότι εκτίθεται.
Καλύτερες στιγμές είναι εκείνες χωρίς πίεση χρόνου και χωρίς «ακροατήριο» — μια βόλτα, μια διαδρομή με το αυτοκίνητο, ένα διάλειμμα στην κουζίνα. Σε αυτές τις στιγμές το παιδί μιλάει πιο εύκολα, γιατί δεν νιώθει ότι βρίσκεται σε «συνέντευξη».
Προσέξτε τον τόνο, όχι μόνο τις λέξεις
Το παιδί δεν ακούει μόνο τι λέτε, αλλά και πώς το λέτε. Η ίδια ερώτηση — «Πώς πήγε το διάβασμα;» — ακούγεται εντελώς διαφορετικά αν ειπωθεί ήρεμα παρά αν ειπωθεί βιαστικά, στην πόρτα, ή με ανασηκωμένα φρύδια. Αν εσείς οι ίδιοι νιώθετε αγχωμένοι εκείνη τη στιγμή, είναι συχνά προτιμότερο να περιμένετε λίγο πριν ανοίξετε τη συζήτηση, παρά να τη ξεκινήσετε υπό πίεση. Το άγχος συχνά περνάει πιο εύκολα μέσα από τον τόνο παρά μέσα από τις ίδιες τις λέξεις.
Προσέξτε φράσεις που, χωρίς πρόθεση, μπορεί να αυξήσουν την πίεση
Αντί για… | Μπορείτε να πείτε… |
Πρέπει να γράψεις καλά! | Ξέρω ότι προσπαθείς και είμαι εδώ για ό,τι χρειαστείς. |
Μην αγχώνεσαι! | Καταλαβαίνω ότι αυτή η περίοδος είναι πιεστική. |
Τώρα κρίνονται όλα. | Οι εξετάσεις είναι σημαντικές, μα δεν είναι το τέλος του κόσμου. |
Διάβασες σήμερα; | Πώς πήγε η μέρα σου; |
Πρόσεξε, γιατί πλησιάζουν εξετάσεις. | Αν θέλεις, μπορούμε να δούμε μαζί τι θα σε βοηθούσε τώρα. |
Συχνές Ερωτήσεις
Τι να κάνω όταν το παιδί μου λέει ότι φοβάται πως δεν θα τα καταφέρει;
Ακούστε πρώτα την ανησυχία του χωρίς να την υποτιμήσετε. Μπορείτε να πείτε «Καταλαβαίνω ότι σε πιέζει αυτή η περίοδος. Θέλεις να δούμε μαζί τι σε δυσκολεύει;».
Είναι σωστό να μιλάω στο παιδί μου για τη σχολή που θέλει να περάσει;
Ναι, αρκεί η συζήτηση να μη μετατρέπεται σε καθημερινή υπενθύμιση του στόχου. Είναι σημαντικό το παιδί να γνωρίζει ότι οι γονείς του στηρίζουν τις επιλογές και την προσπάθειά του.
Πρέπει να αποφεύγω εντελώς να μιλάω για τις Πανελλήνιες;
Όχι. Η αποφυγή του θέματος δεν είναι απαραίτητα βοηθητική. Σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο γίνεται η συζήτηση, ώστε το παιδί να αισθάνεται ότι μπορεί να μιλήσει ελεύθερα.
Θέλετε υποστήριξη και για το διάβασμα, όχι μόνο για την επικοινωνία; Δείτε πώς οργανώνουμε την προετοιμασία για τη Γ’ Λυκείου / Πανελλήνιες στο CEARS+, ή επικοινωνήστε μαζί μας για να δούμε μαζί τι χρειάζεται το παιδί σας. |