Η ύλη της Φυσικής Κατεύθυνσης Β’ Λυκείου με μια ματιά
Η Φυσική Κατεύθυνσης, που επίσημα λέγεται πλέον Φυσική Προσανατολισμού, διδάσκεται στους μαθητές της Ομάδας Θετικών Σπουδών της Β’ Λυκείου, μαζί με τα Μαθηματικά Προσανατολισμού. Είναι άλλο μάθημα από τη Φυσική Γενικής Παιδείας, που κάνουν όλοι οι μαθητές. Για τη συνολική εικόνα δες τα μαθήματα της Β’ Λυκείου.
Το 2026-2027 η ύλη έχει 5 κεφάλαια και 42 ώρες διδασκαλίας, με αυτή τη σειρά:
Κεφάλαιο | Θέμα | Παράγραφοι | Ώρες |
|---|---|---|---|
1 | Καμπυλόγραμμες κινήσεις: οριζόντια βολή, κυκλική κίνηση | 1-1 έως 1-3 | 8 |
2 | Διατήρηση της ορμής | 2-1 έως 2-7 | 10 + 1 εργαστήριο |
5 | Βαρυτικό και ηλεκτρικό πεδίο | 5.12-5.14, 5.6-5.8, 5.15 | 12 + 1 εργαστήριο |
3 | Κινητική θεωρία των αερίων | 3-1 έως 3-5 | 4 |
4 | Θερμοδυναμική | 4-1 έως 4-9, 4-11 έως 4-13 | 6 |
Συνολικά 42 ώρες το ελάχιστο, σύμφωνα με τις οδηγίες διδασκαλίας 2026-2027. Το Κεφάλαιο 5 ξεκινά από το βαρυτικό πεδίο και μετά πηγαίνει στο ηλεκτροστατικό.
Η ύλη ορίζεται από την ΥΑ 102749/Δ2/29-07-2026 (ΦΕΚ Β’ 4857). Σχολικό βιβλίο είναι η «Φυσική Ομάδας Προσανατολισμού Θετικών Σπουδών Β´ Γενικού Λυκείου» (ΙΤΥΕ ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ).
Εξεταστέα ύλη Φυσικής Κατεύθυνσης Β’ Λυκείου 2026-2027 ανά κεφάλαιο
Κεφάλαιο 1: Καμπυλόγραμμες κινήσεις
- 1-1 Οριζόντια βολή
- 1-2 Ομαλή κυκλική κίνηση
- 1-3 Κεντρομόλος δύναμη
Κεφάλαιο 2: Διατήρηση της ορμής
- 2-1 Η έννοια του συστήματος. Εσωτερικές και εξωτερικές δυνάμεις
- 2-2 Το φαινόμενο της κρούσης
- 2-3 Η έννοια της ορμής
- 2-4 Η δύναμη και η μεταβολή της ορμής
- 2-5 Η αρχή διατήρησης της ορμής
- 2-6 Μεγέθη που δεν διατηρούνται στην κρούση
- 2-7 Εφαρμογές της διατήρησης της ορμής
Κεφάλαιο 5: Ηλεκτρικό και βαρυτικό πεδίο
- 5.6 Δυναμική ενέργεια πολλών σημειακών φορτίων
- 5.7 Σχέση έντασης-διαφοράς δυναμικού στο ομογενές ηλεκτροστατικό πεδίο
- 5.8 Κινήσεις φορτισμένων σωματιδίων σε ομογενές ηλεκτροστατικό πεδίο
- 5.12 Το βαρυτικό πεδίο
- 5.13 Το βαρυτικό πεδίο της Γης
- 5.14 Ταχύτητα διαφυγής (μέχρι τον τύπο για την ταχύτητα διαφυγής από τη Γη)
- 5.15 Σύγκριση ηλεκτροστατικού-βαρυτικού πεδίου
Κεφάλαιο 3: Κινητική θεωρία των αερίων
- 3-1 Εισαγωγή
- 3-2 Νόμοι αερίων
- 3-3 Καταστατική εξίσωση των ιδανικών αερίων
- 3-4 Κινητική θεωρία
- 3-5 Τα πρώτα σημαντικά αποτελέσματα (εκτός η ενεργός ταχύτητα και η απόδειξη της σχέσης για την πίεση)
Κεφάλαιο 4: Θερμοδυναμική
- 4-1 έως 4-8: Εισαγωγή, θερμοδυναμικό σύστημα, ισορροπία, αντιστρεπτές μεταβολές, έργο αερίου, θερμότητα, εσωτερική ενέργεια, Πρώτος θερμοδυναμικός νόμος
- 4-9 Εφαρμογή του Πρώτου θερμοδυναμικού νόμου σε ειδικές περιπτώσεις (με εξαιρέσεις τύπων, δες πιο κάτω)
- 4-11 Θερμικές μηχανές
- 4-12 Ο δεύτερος θερμοδυναμικός νόμος
- 4-13 Η μηχανή του Carnot
Τι δεν εξετάζεται
Εκτός εξεταστέας ύλης είναι, σύμφωνα με την ΥΑ 102749/Δ2:
Παράγραφος | Τι εξαιρείται |
|---|---|
3-5 | Η ενεργός ταχύτητα και η απόδειξη της σχέσης για την πίεση |
4-9 | Οι τύποι W = nRT·ln(Vτ/Vα), Q = nRT·ln(Vτ/Vα) και W = (pτVτ − pαVα)/(1 − γ) |
4-10 | Ολόκληρη η παράγραφος |
4-11 | Το σχήμα 4.19 και η εικόνα 4.4 |
5.9-5.11 | Ολόκληρες οι παράγραφοι |
5.14 | Ό,τι ακολουθεί μετά τον τύπο της ταχύτητας διαφυγής από τη Γη, μαζί και οι «μαύρες τρύπες» |
Αν δουλεύεις με παλιά διαγωνίσματα ή βοήθημα, έλεγξε ότι δεν στηρίζονται σε αυτά τα κομμάτια.
Τι λένε οι οδηγίες διδασκαλίας
- Κεφάλαιο 3: δεν δίνονται προβλήματα. Η ερμηνεία της πίεσης γίνεται μόνο ποιοτικά, χωρίς απόδειξη, με έμφαση στην περιγραφή με λόγια.
- Κεφάλαιο 4: δεν δίνονται προβλήματα και δεν γίνεται το παράδειγμα 4.4. Έμφαση δίνεται στους δύο θερμοδυναμικούς νόμους, στην κυκλική μεταβολή, στον συντελεστή απόδοσης και στη μηχανή Carnot.
- Κεφάλαιο 5: γίνεται ως εφαρμογή ο υπολογισμός της ταχύτητας και της περιόδου δορυφόρου της Γης, που είναι και επανάληψη της κυκλικής κίνησης.
Πώς εξετάζεται: Τράπεζα Θεμάτων
Η Φυσική Κατεύθυνσης εξετάζεται γραπτά στις προαγωγικές εξετάσεις του τέλους της χρονιάς, με θέματα από δύο πηγές:
- 50% από την Τράπεζα Θεμάτων, με τυχαία επιλογή την ημέρα της εξέτασης.
- 50% από τον καθηγητή του μαθήματος.
Τα θέματα της Τράπεζας είναι δημόσια, οπότε τα μισά θέματα μπορείς να τα έχεις δουλέψει από πριν. Πώς δουλεύει στην πράξη η Τράπεζα το εξηγούμε με παράδειγμα στον οδηγό για την Τράπεζα Θεμάτων Άλγεβρας Α’ Λυκείου: η λογική είναι ίδια σε όλα τα μαθήματα.
Πού δυσκολεύονται οι μαθητές και γιατί μετράει για τη Γ’ Λυκείου
- Οριζόντια βολή χωρίς ανάλυση σε άξονες. Η κίνηση λύνεται αν τη σπάσεις σε οριζόντια και κατακόρυφη κίνηση. Οι μαθητές που ψάχνουν «τον τύπο» χάνονται.
- Κρούσεις: πότε διατηρείται τι. Η ορμή διατηρείται σε κάθε κρούση, η κινητική ενέργεια όχι πάντα. Αυτή η διάκριση είναι το συχνότερο λάθος στο Κεφάλαιο 2.
- Θερμοδυναμική με λάθος πρόσημα. Έργο, θερμότητα και μεταβολή εσωτερικής ενέργειας έχουν πρόσημο. Ένα λάθος στο πρόσημο χαλάει όλο τον πρώτο θερμοδυναμικό νόμο.
- Κενά στα Μαθηματικά. Η Φυσική Κατεύθυνσης θέλει εξισώσεις, διανύσματα και τριγωνομετρία. Αν δυσκολεύεσαι εκεί, δες και την Άλγεβρα Β’ Λυκείου.
Γιατί μετράει για τη Γ’ Λυκείου: η ορμή, οι κρούσεις και η κυκλική κίνηση ξαναβγαίνουν στη Φυσική της Γ’ Λυκείου, που εξετάζεται στις Πανελλήνιες. Για να δεις πώς εξετάζονται εκεί, ρίξε μια ματιά στα Θέματα Φυσικής Πανελληνίων.
Συχνές ερωτήσεις για τη Φυσική Κατεύθυνσης Β’ Λυκείου
Ποια είναι η ύλη της Φυσικής Κατεύθυνσης Β’ Λυκείου 2026-2027;
Καμπυλόγραμμες κινήσεις, διατήρηση της ορμής, ηλεκτρικό και βαρυτικό πεδίο, κινητική θεωρία των αερίων και θερμοδυναμική, με λίγες εξαιρέσεις.
Η Φυσική Κατεύθυνσης και η Φυσική Προσανατολισμού είναι το ίδιο μάθημα;
Ναι. «Κατεύθυνση» ήταν το παλιό όνομα. Σήμερα ο επίσημος όρος είναι «Ομάδα Προσανατολισμού», αλλά το μάθημα και το βιβλίο είναι τα ίδια.
Είναι ίδια με τη Φυσική Γενικής Παιδείας;
Όχι. Είναι δύο διαφορετικά μαθήματα με δικό τους βιβλίο το καθένα. Η Φυσική Κατεύθυνσης διδάσκεται μόνο στην Ομάδα Θετικών Σπουδών.
Εξετάζεται με Τράπεζα Θεμάτων;
Ναι. Το 50% των θεμάτων επιλέγεται τυχαία από την Τράπεζα Θεμάτων και το 50% το βάζει ο καθηγητής.
Εξετάζεται η μηχανή Carnot;
Ναι. Η παράγραφος 4-13 είναι μέσα στην εξεταστέα ύλη. Από τη Θερμοδυναμική εξαιρείται μόνο η 4-10 και ορισμένοι τύποι της 4-9.
Θέλεις βοήθεια με τη Φυσική;
Η Φυσική Κατεύθυνσης είναι ένα από τα μαθήματα του προγράμματος του CEARS+ για τη Β’ Λυκείου. Δες πώς οργανώνεται το φροντιστήριο στη Β’ Λυκείου.
Πηγές
- Ν. 5094/2024, άρθρο 166: Τράπεζα Θεμάτων (taxheaven.gr)
- ΥΠΑΙΘΑ, Οδηγίες διδασκαλίας Φυσικής Γενικού Λυκείου για το σχολικό έτος 2026-2027




